Archive for Σεπτεμβρίου, 2011

Ορτύκια

Τετάρτη, Σεπτεμβρίου 7, 2011@ 8:58 πμ
posted by admin

 

Για ορτύκια… ολοχρονίς!
Ανοιξε επιτέλους η κυνηγετική περίοδος για την ορεινή πέρδικα και
πολλοί από τους λάτρεις της φέρμας και των σκύλων έσπευσαν να
απολαύσουν τις μοναδικές εμπειρίες που προσφέρει το κυνήγι της. Αυτές
τις μέρες αναμένουμε επίσης και τις πρώτες αφίξεις της μπεκάτσας,
στους ελατιάδες και τα ταμπάνια…
 
 
Οσο περνάει ο καιρός είναι φανερό ότι το κυνήγι για τους κυνηγούς με
σκύλο φέρμας αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Πολλοί από αυτούς θα
εγκαταλείψουν το κυνήγι του «ταπεινού» ορτυκιού που τους κρατούσε
συντροφιά μέχρι τώρα και θα αναζητήσουν «υψηλότερους» στόχους και
μεγαλύτερες συγκινήσεις.
Οσοι όμως είναι πιστοί στο κυνήγι του ορτυκιού, γνωρίζουν ότι τώρα
ξεκινάει μια πολύ καλή περίοδος. Τώρα τα ορτυκοτόπια θα ξεκινήσουν να
αδειάζουν από τον πολύ κόσμο και όσοι απομείνουν θα μπορούν να
απολαύσουν τα ορτυκάκια με σχετική ηρεμία, χωρίς το άγχος και τη βιάση
των πρώτων ημερών.
Ισως αυτό που δεν γνωρίζουν πολλοί είναι ότι τα ορτύκια εξακολουθούν
να περνάνε από τα κυνηγοτόπια ακόμα και πολύ μετά τον Οκτώβριο. Παρόλο
που πολλοί μπορεί να «σνομπάρουν» τα ορτύκια για ευγενέστερα θηράματα,
αυτά μπορούν να μας χαρίσουν πολλές συγκινήσεις για αρκετό καιρό
ακόμα.
Το πρώτο που πρέπει να λάβουμε υπόψη μας είναι ότι τα ορτύκια είναι τα
μόνα από τα ορνιθόμορφα που πραγματοποιούν αποδημίες. Λόγω της
κατασκευής τους αλλά και λόγω του αυξημένου βάρους που πρέπει να έχουν
(αφού αποθηκεύουν λίπος που τα τροφοδοτεί στο ταξίδι τους με την
απαραίτητη ενέργεια), αποφεύγουν με κάθε κόστος τις κακοκαιρίες,
ειδικά όταν έχουν να περάσουν πάνω από θαλάσσιες επιφάνειες. Αυτό έχει
ως αποτέλεσμα τα ορτύκια να πραγματοποιούν τα περάσματά τους πριν ή
μετά από μία κακοκαιρία. Ειδικά όταν η κακοκαιρία είναι παρατεταμένη
τα ορτύκια θα περάσουν μία – δύο μέρες πριν ή μετά απ αυτήν…
Κατά τις περιόδους αυτές που δεν μπορούν να διασχίσουν τη θάλασσα,
πολλές φορές μαζεύονται σε παραθαλάσσιες περιοχές της ηπειρωτικής
χώρας, περιμένοντας να καθαρίσει ο καιρός και να φυσήξει ο κατάλληλος
άνεμος. Η πράξη έχει δείξει ότι ιδανικότερος είναι ο βόρειος
βορειοανατολικός. Τα ορτύκια προτιμούν να ταξιδεύουν πάντα με το φως
του φεγγαριού, που τα καθοδηγεί στις μετακινήσεις τους. Αυτό έχει σαν
συνέπεια τα ορτύκια να ταξιδεύουν τις νύχτες που έχει φεγγάρι και να
αποφεύγουν το σκοτάδι. Εκμεταλλευόμενοι αυτήν τους την προτίμηση
πρέπει να προσαρμόσουμε και τις εξόδους μας ώστε να έχουμε την
πολυπόθητη συνάντηση μαζί τους.
Ομως, πρέπει να υπενθυμίσω, ότι πραγματευόμαστε μια περίοδο πολύ μετά
τα πρώτα μεγάλα περάσματα του Σεπτεμβρίου, που μπορεί να φτάσει ακόμα
και τα μέσα του Δεκέμβρη. Τα ορτύκια που περνάνε μέχρι και αυτές τις
ημερομηνίες, έχουν μερικά κοινά χαρακτηριστικά που τα κάνουν να έχουν
κάπως διαφορετικές αντιδράσεις από τα γνωστά μας περασματιάρικα
ορτύκια.
Το πρώτο πράγμα που αλλάζει είναι η διάρκεια της νύχτας, η οποία τον
Οκτώβριο και πολύ περισσότερο τον Νοέμβριο έχει αυξηθεί κατά 2-3 ώρες,
με αποτέλεσμα τα πουλιά να προλαβαίνουν να ξεκουραστούν και να είναι
πολύ πιο κινητικά από τα σεπτεμβριάτικα. Ποδαρώνουν πολύ περισσότερο
και σηκώνονται ακόμα πιο δύσκολα, πλησιάζοντας τη συμπεριφορά των
ντοπιάρικων ορτυκιών.
Διαφορετικά περάσματα
Ενας ακόμα παράγοντας που βοηθάει τα ορτύκια να είναι πολύ πιο
κινητικά αυτή την περίοδο είναι και το γεγονός ότι ακολουθούν ένα
συγκεκριμένο «πρωτόκολλο» κατά την αποδημία τους. Πρώτα αποδημούν
κυρίως τα αρσενικά και τα ακολουθούν τα θηλυκά και έπειτα τα νεαρά
άτομα. Επειδή τα ενήλικα άτομα είναι αυτά που έχουν το χρονικό
περιθώριο να αποθηκεύσουν πρώτα μεγάλες ποσότητες λίπους για το
ταξίδι, είναι και αυτά που ταξιδεύουν πρώτα. Αυτά είναι που κάνουν και
τα μεγάλα περάσματα Σεπτεμβρίου Οκτωβρίου.
Μετά τις ημερομηνίες αυτές, τα ορτύκια που μας έρχονται είναι
μικρότερα σε ηλικία πουλιά, που δεν πρόλαβαν να μαζέψουν μεγάλα
αποθέματα λίπους, αφού και η τροφή δεν είναι τόσο άφθονη αυτή την
εποχή. Το αποτέλεσμα είναι αυτά τα ορτύκια να κάνουν το ταξίδι τους σε
μικρότερα κοπάδια, αλλά και με περισσότερες στάσεις για ξεκούραση και
ανεφοδιασμό. Ετσι, όσο περνάει ο καιρός δεν βλέπουμε αυτό που λέμε
στην αρχή ότι «είχε παντού ορτύκια», αλλά τα βρίσκουμε σε μικρότερες
ομάδες και πολύ τοπικά. Μπορεί να βρούμε δηλαδή 5-10 πουλιά σε ένα
σημείο και τα διπλανά βουνά να μην έχουν τίποτα.
Αυτή την περίοδο τα ορτύκια προτιμούν για τις στάσεις τους μέρη που
μπορούν να τους παρέχουν και τροφή, εκτός από την απαραίτητη
ξεκούραση. Δεν προτιμούν πια τόσο πολύ τα ξερά ακρωτήρια (στα νησιά
π.χ.), αλλά μπορεί να τα βρούμε αρκετά πιο μέσα, σε μέρη με χωράφια
και χόρτο όπου μπορούν να αναζητήσουν και τροφή. Γι αυτό και στα τέλη
του Οκτωβρίου μαζί με τις τσίχλες στο πέρασμα, μπορεί να σηκώσουμε και
ορτύκια.
Τα τελευταία ορτύκια της περιόδου είναι και αυτά που συνήθως λέμε
«τελευταίες γέννες». Τα πουλιά αυτά είναι εμφανώς μικρότερα σε
μέγεθος, έχουν πολύ λιγότερο λίπος, ποδαρώνουν πολύ και πετάνε πολύ
γρηγορότερα από τα συνηθισμένα. Πολλά από αυτά τα τελευταία μπορεί να
μείνουν και όλο τον χειμώνα στη χώρα μας, συνήθως σε ζευγάρια.
Συμπερασματικά το ορτύκι είναι ένα θήραμα που υπάρχει στην Ελλάδα κατά
το μεγαλύτερο μέρος της κυνηγετικής περιόδου. Με τη σωστή παρατήρηση
των καιρικών φαινομένων και του φεγγαριού μπορούμε να απολαμβάνουμε το
κυνήγι του μαζί με τους σκύλους μας, για περισσότερο χρόνο απ όσο
νομίζουν οι περισσότεροι…
 
Λεονάρδος Στεφάνου ,Δασοπόνος-Θηραματοπόνος